Rewolucja czy ewolucja. Trzebinia rozpoczyna prace nad nowymi statutami osiedli.

W Trzebini rozpoczęły się prace nad kompleksową zmianą statutów osiedli. Propozycje obejmują kosmetykę m.in. ujednolicenie formy głosowania z tajnego na jawne czy wpisanie kolejności składania wniosków do realizacji oraz prawdziwą rewolucję która może wywołać ciekawą debatę publiczną nad istotną zmieną funkcjonowania najniższego szczebla samorządu.

Trzebinia szykuje zmiany w statutach osiedli.

Do Urzędu Miasta wpłynął wniosek przewodniczącego Rady Osiedla Energetyków, Zbigniewa Barana, dotyczący potrzeby zmian w statutach osiedli. Wnioskodawca wskazał, że obecne dokumenty nie odpowiadają w pełni aktualnym potrzebom mieszkańców ani zmieniającym się uwarunkowaniom prawnym i organizacyjnym.

Podobna próba nowelizacji statutów była podejmowana w poprzedniej kadencji, jednak nie została sfinalizowana. Tym razem sprawie nadano formalny i ekspresowy tryb. 17 marca ma zostać powołana specjalne, otwarte spotkanie z udziałem dotychczasowych przewodniczących rad osiedli, radnych miejskich oraz gminnego radcy prawnego. Jej zadaniem będzie analiza propozycji i ocena zgodności projektowanych zapisów z obowiązującym prawem.

5 z 13 osiedli zgłosiło propozycje.

Do tej pory swoje propozycje przedstawiło 5 z 13 osiedli, m.in. Gaj-Zacisze, Siersza i Energetyków. Celem zmian jest ujednolicenie statutów, które obecnie różnią się między sobą zarówno pod względem zapisów organizacyjnych, jak i szczegółowych rozwiązań proceduralnych.

Część propozycji dotyczy liczby członków rad osiedli. Osiedle Krze zaproponowało zmniejszenie składu z 15 do 9 osób. Inne osiedla postulowały uzależnienie liczby członków od liczby mieszkańców np. przy 4 tys. mieszkańców zwiększenie składu do 18 osób wraz z przewodniczącym. Z kolei Gaj-Zacisze proponuje siedmioosobowy skład rady, nie licząc wybranego wcześniej przewodniczącego. Osiedle Siersza postuluje m.in. dołączanie do statutów map z granicami osiedla oraz dopuszczenie zdalnego głosowania członka rady w przypadku jego nieobecności na posiedzeniu.

Jednym z szerzej dyskutowanych tematów jest ujednolicenie terminu wyborów władz osiedli. Obecnie kadencje kończą się w różnych latach, przykładowo osiedle Trzebionka będzie wybierać nowe władze w 2030 roku, natomiast w innym Osiedle Widokowe już w przyszłym roku. Wprowadzenie wspólnego terminu wymagałoby rozwiązania wszystkich rad w tym samym czasie, na co jak wynika z rozmów nie ma obecnie zgody.

Prawdziwa torpeda ze zmianami dopiero nadchodzi.

Najdalej idąca propozycja zmian w radach osiedli dotyczy….likwidacji rad osiedli. W ich miejsce miałyby powstać 5-osobowe zarządy. Wybory miałyby odbywać się w formule zbliżonej do wyborów sołtysa i rady sołeckiej z powołaną komisją wyborczą i głosowaniem do urny na kandydatów na przewodniczącego oraz członków zarządu

Zarząd miałby odpowiadać za bieżące sprawy osiedla, w tym planowanie wydatków i konsultacje z mieszkańcami. W sprawach budżetowych i planistycznych organizowane byłyby otwarte spotkania mieszkańców z jawnym głosowaniem nad propozycjami. Protokół z takich spotkań trafiałby następnie do burmistrza.

Wśród tych bardziej rewolucyjnych propozycji znalazła się również propozycja od osiedla Gaj-Zacisze, które zaproponowało wprowadzenie pięcioletniego okresu zamieszkania jako warunku kandydowania do władz osiedla. Osoby mieszkające krócej mogłyby brać udział w głosowaniu, ale nie kandydować na przewodniczącego ani członka organu.

Pojawiły się także pomysły łączenia mniejszych osiedli w jeden organ pomocniczy. W praktyce oznaczałoby to, że np. Krze i Górka mogłyby tworzyć wspólną radę, podobnie jak Gaj i Gaj-Zacisze.

Wśród zgłoszonych zmian znalazł się także postulat rozdzielenia funkcji. Osiedle Krze proponuje, by radni Rady Miasta nie mogli jednocześnie pełnić funkcji przewodniczącego osiedla.

Harmonogram zmian.

Aby zmiany mogły wejść w życie, konieczne będzie przygotowanie projektów uchwał i poddanie ich 21-dniowym konsultacjom społecznym. Następnie przewiduje się kilkumiesięczny okres analizy i ewentualnych korekt gdzie w praktyce przyjmuje się około trzech miesięcy jako dobrą praktykę legislacyjną, choć nie jest to termin ustawowy.

Zmiany będą wprowadzane sukcesywnie. Oznacza to, że w okresie przejściowym część osiedli może już funkcjonować na podstawie nowych statutów (np. z pięcioosobowym zarządem), podczas gdy inne nadal będą działać według dotychczasowych zasad z 15-osobowymi radami.