Publiczne budynki w Libiążu i Żarkach wciąż pozostają w dużej mierze niedostępne dla osób z niepełnosprawnościami i ograniczoną mobilnością. Mieszkańcy wskazują na wieloletnie zaniedbania, niewykorzystane dofinansowania oraz inwestycje, które nazywają bajeizmami.
Bariery w Libiążu.
Problem braku dostępności w Libiążu to nie tylko kwestia wysokich krawężników czy problemu z dotarciem na kolejowy peron. To systemowe wykluczenie, które widać na każdym kroku w mieście i sołectwie. Symbolem tego stanu rzeczy stał się kantorek w Urzędzie Miejskim w Libiążu. Zlokalizowany pod schodami, w miejscu, gdzie jak alarmują mieszkańcy i radni często czuć odór z kanalizacji, służy do obsługi osób, które nie są w stanie wspiąć się na piętro. – To uwłacza ludzkiej godności – słyszę od radnych Agnieszki Siudy i Jacka Pająka a także samych mieszkańców. Co w sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna chce uczestniczyć w ślubie w sali na piętrze? Ma zostać wniesiona na rękach twierdzą.
Kluczowe obiekty, takie jak Urząd Miejski czy Hala Sportowa nomen omen należąca do starostwa, nie posiadają wind. Burmistrz na pytania tłumaczy sytuację brakiem możliwości technicznych, jednak krytycy wskazują na brak woli politycznej i niechęć do poszukiwania nowoczesnych rozwiązań architektonicznych.
Bariery w Żarkach.
Jeszcze gorzej sytuacja wygląda w Żarkach. Dom Kultury, Ośrodek Zdrowia, Dom Strażaka to miejsca praktycznie niedostępne dla osób z problemami ruchowymi. W Ośrodku Zdrowia, zamiast nowoczesnej windy, zainstalowano… dzwonek. Jeśli pacjent nie może wejść, lekarz musi zejść do niego na dół. – To są jaja, to jest trzeci świat – mówi Jacek Pająk, radny i osoba z niepełnosprawnością, który sam boryka się z problemami oddechowymi. Dla niego pokonanie kilku stopni to wyzwanie, na które władze gminy od lat zdają się przymykać oko.
Absurd goni absurd. W budynku przedszkola w Żarkach, zamiast windy dla ludzi, zainwestowano w…windę towarową dla cateringu. Priorytetem stało się dowiezienie ciepłego posiłku na piętro, a nie umożliwienie emerytom i rencistom dotarcia na spotkania, które odbywają się na poddaszu. Podobnie jest z Halą Łukową przy szkole. Kosztowała 1,6 mln zł, a dzieci zimą muszą biegać przez pole do szkolnej toalety, bo na samej hali łazienek po prostu nie ma. I to nie jedyny problem tego miejsca, które jak zwracają uwagę mieszkańcy kompromituje samorząd. Trzykrotne próby naprawy ogrzewania hali skutkują zamknięciem jej od października do marca, bo nie jest w stanie jej się ogrzać. – Takiego poziomu partacjtwa, nie da się nie zauważyć – mówią mieszkańcy. Dla wielu to przykład porównywalny ze słynnymi krakowskimi schodami ruchomymi przy MDA. No nie da się i już. Hala co prawda jest, ale nie da się z niej korzystać w pełni.
Kilka lat temu Dom Kultury w Żarkach mógł otrzymać około 400 tys. zł dofinansowania z Urzędu Marszałkowskiego na kompleksowy remont obiektu. Wniosek nie został jednak skutecznie rozpatrzony z powodu błędów formalnych. Późniejszy remont przeprowadzono częściowo ze środków pochodzących ze szkód górniczych, jednak jak wskazuje radny Pająk problem dostępności nie został w pełni rozwiązany. A warto dodać że PEFRON w przypadku zadań z zakresu likwidacji barier, dofinansowanie może pokryć do 95% kosztów inwestycji.
Mieszkańcy zwracają uwagę, że w budynku organizowane są wydarzenia kulturalne, jednak osoby starsze i z niepełnosprawnościami mają ograniczoną możliwość udziału, zwłaszcza w sytuacji konieczności skorzystania z toalety. Problem dotyczy przede wszystkim toalet do których prowadzą stopnie do i tak zbyt wąskich drzwi i kabin sanitarnych. Osoby o większej wadze z trudem się w nich mieszczą – słyszę.
OSP i Sołtysówka w Żarkach.
Budynek Ochotniczej Straży Pożarnej w Żarkach pełni kilka funkcji publicznych. Na piętrach odbywają się spotkania seniorów, emerytów i rencistów, mieści się tam również biuro sołtysa oraz przestrzeń wykorzystywana jako sala okolicznościowa m.in. wesela i stypy.
Obiekt nie posiada windy, a dostęp na wyższe kondygnacje prowadzi stromymi schodami. Dla wielu mieszkańców zwłaszcza osób starszych oraz z problemami ruchowymi wejście na piętro stanowi istotną barierę.
Mieszkańcy pytają. Gdzie są pieniądze? PFRON oferuje dofinansowanie do 95% kosztów budowy wind, Urząd Marszałkowski do 50%. Mimo to, gmina nie składa wniosków. Zamiast tego, lekką ręką wydaje się 2 mln zł na rozbudowę saun. – Za te pieniądze można by postawić windy przyjamniej w czterech obiektach – wyliczają radni. Dopóki priorytetem będą luksusy dla zdrowych, a nie podstawowa dostępność dla chorych, Libiąż pozostanie gminą barier – twierdzą rozgoryczeni.
Czy będzie wniosek o niegospodarność?
Kontrowersje budzi również polityka finansowa gminy. Podczas gdy budowa jednej windy to koszt rzędu 300 tys. zł, gmina angażuje 2 mln zł w rozbudowę strefy saun przy basenie. Dodatkowo, w Żarkach od 8 lat stoi bezużyteczna przepompownia ścieków za 730 tys. zł, podczas gdy mieszkańcy wciąż nie mają kanalizacji. To w konsekwencji ma się zakończyć złożeniem wniosku do Regionalnej Izby Obrachunkowej.
Również duże zdziwienie budzi samowolka władzy, w osobie dwóch Panów, jak mówi mój rozmówca, które to zdecydowały o przekazaniu 140 tys. zł na zmianę planów rozbudowy przedszkola, by wybudować wspomniany wyżej szyb windy towarowej dla cateringu, zamiast skupić się na potrzebach seniorów spotykających się w budynku OSP. Coraz większa część mieszkańców wskazuje, że niepełnosprawność, to nie tylko wózek inwalidzki, ale także problemy kardiologiczne, oddechowe czy podeszły wiek, które dotyczą coraz większej grupy mieszkańców Żarek czy Libiąża.
